Monitor Smart Mobility 2026
Voor u ligt de vierde editie van de Monitor Smart Mobility.
Door innovaties van marktpartijen en wet- en regelgeving, met name vanuit Europa, zijn digitaliserings- en automatiseringsoplossingen niet meer weg te denken uit ons mobiliteitssysteem. Weggebruikers maken vandaag de dag gebruik van vele toepassingen. Deze monitor geeft een overzicht van een selectie van trends, ontwikkelingen en toepassingen op het gebied van voertuigautomatisering, verkeersmanagement- en informatiediensten en mobiliteitsdiensten.
In 2023 is gestart met het structureel in beeld brengen van deze trends, ontwikkelingen en toepassingen en elk jaar kijken we naar de stand van zaken. Iedere editie berust op doorlopende én een aantal nieuw gestarte onderzoeken. Zodoende ontstaat een reeks aan monitors op basis waarvan trends kunnen worden benoemd. Voor wat betreft toepassingen gaat het om geavanceerde rijhulpsystemen, actuele in-car reis- en routeinformatie en deelmobiliteitsdiensten. In deze monitor wordt in het bijzonder aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het gebruik van geavanceerde rijhulpsystemen, actuele in-car reis- en routeinformatie en overige diensten en systemen binnen het goederenvervoer over de weg.
De categorieën voertuigautomatisering, verkeersmanagement en informatiediensten en mobiliteitsdiensten worden in deze monitor besproken aan de hand van een drietal terugkerende thema’s: aanbod, gebruik en effect.
Het thema aanbod beschrijft welke concrete toepassingen op dit moment beschikbaar zijn. Het thema gebruik laat zien in welke mate deze toepassingen gebruikt worden door automobilisten en vervoerders en/of vrachtwagenchauffeurs, wat het kennisniveau is en hoe gebruikers deze toepassingen beoordelen. De monitor brengt ook in beeld wat al bekend is over de effecten van de toepassingen.
Met de inzichten uit de Monitor Smart Mobility kunnen overheden op alle niveaus steeds meer beleidsbeslissingen maken op basis van feiten en cijfers. De monitor biedt informatie om positieve trends te stimuleren of juist in te grijpen bij ongewenste ontwikkelingen. Zo wordt bijgedragen aan een veiliger, duurzamer en efficiënter mobiliteitssysteem voor de automobilisten, vrachtwagenchauffeurs en vervoerders.
Pagina’s die betrekking hebben op vrachtwagens of goederenvervoer, zijn aangegeven met in groen de tekst: ‘De informatie op deze pagina gaat over vrachtverkeer’, met daarbij een vrachtwagen icoontje.’ Onderaan elke pagina is de bron van de weergegeven informatie aangegeven. In de bijlagen is een overzicht van de bronnen opgenomen. De bronnen gaan uitvoerig in op de hier gepresenteerde onderwerpen, ook op de statistische onderbouwing van de onderzoeken. Achter in de Monitor Smart Mobility is een lijst met gebruikte afkortingen opgenomen. De foto’s in de Monitor zijn afkomstig van iStock, MAN, DAF, BMW Group, Polestar en Kia.
De Monitor Smart Mobility 2026 en eerdere edities zijn hier te downloaden via de CROW-site ‘De ladder van Smart Mobility’.
Voertuigautomatisering
Voertuigautomatisering betreft toepassingen die (delen van) de rijtaak ondersteunen en soms ook gedeeltelijk overnemen. Ze worden in het algemeen ontwikkeld door autofabrikanten en toeleveranciers om de verkeersveiligheid of het rijcomfort te bevorderen. Het niveau van automatisering in voertuigen verschilt per voertuig, maar wordt in alle gevallen steeds geavanceerder. Verwacht wordt dat in de toekomst deze systemen steeds meer de rijtaken van de bestuurder kunnen overnemen. De snelheid van die ontwikkeling is moeilijk te voorspellen. Mogelijke effecten (positief en negatief), als gevolg van toenemende toepassing, worden later in de tijd zichtbaar. Dit geeft extra aanleiding geeft tot monitoring. In deze monitor ligt de focus op rijhulpsystemen en gaan we niet in op volledig automatisch rijden (ADS).
Verkeersmanagement & Informatiediensten
Verkeersmanagement wordt door wegbeheerders ingezet om de veiligheid, de doorstroming en de betrouwbaarheid van het wegennet te bevorderen. Het wordt onder andere ingezet bij incidenten, files, wegwerkzaamheden, het effectief bestrijden van gladheid, en het optimaal gebruiken van tunnels, bruggen en spitsstroken. Bij veel van deze taken spelen automatisering en digitalisering een grote rol. Denk aan fysieke panelen langs en boven de weg die de maximumsnelheid aangeven, rijstroken afkruisen (matrixsignaalgevers) of informatie geven.
Weggebruikers (automobilisten en beroepsmatige chauffeurs) krijgen daarnaast in het voertuig via diverse informatiediensten snelle en gerichte informatie over actuele situaties (bijvoorbeeld omleidingen, files, wegwerkzaamheden, naderende hulpdiensten) en geldende verkeersregels.
Mobiliteitsdiensten
Bij Mobiliteitsdiensten gaat het in deze monitor met name over deelmobiliteit. Deelmobiliteit is een verzamelterm voor alle vervoersmiddelen die beschikbaar zijn voor meerdere gebruikers, waarbij de gebruiker ook de bestuurder is, maar niet de eigenaar van het vervoersmiddel. Denk aan deelfietsen, -scooters en -auto’s. Deelmobiliteit heeft een digitaliseringscomponent omdat je deelvoertuigen in principe via een app reserveert, boekt en betaalt. Het stimuleren van deelmobiliteit is er met name op gericht om stad en regio leefbaar en bereikbaar te houden en helpt mede de stedelijke bouwopgave mogelijk te maken.