Mobiliteitsdiensten
Opvallende inzichten
Aanbod
Gebruik
Effecten
Bronvermeldingen
Bijlagen
Overzicht diensten en systemen
in het goederenvervoer
(uit: Digitalisering en automatisering in het goederenvervoer over de weg: aanbod, gebruik en effect)
| Dienst/systeem | Korte omschrijving |
|---|---|
| ICT-systemen | Verzamelbegrip voor software en diensten die transportbedrijven gebruiken in de planning en uitvoering. Van software op kantoor tot in de boordcomputer. |
| Navigatiesystemen | Een systeem waarmee in het voertuig instructies, visueel en/of met een stem, te verkrijgen zijn over de te volgen route naar een bestemming. Informatie over bijvoorbeeld afsluitingen, ongevallen en overige veiligheidsberichten maken hier ook deel van uit. |
| Apps voor onderweg laden | Apps die chauffeurs helpen bij zaken rondom het laden van elektrische vrachtwagens, zoals locaties en beschikbaarheid. |
| Toegang en restricties: informatievoorziening en systemen (Informatiediensten) |
Afhankelijk van het type voertuig en wat het voertuig vervoert, zijn er eventuele restricties over waar het voertuig mag rijden. Het gaat bij dit onderwerp zowel om de informatievoorziening als om de fysieke toegang. |
| iVRI’s | Intelligente verkeersregelinstallaties met use cases gericht op vrachtwagens. |
| Bandenspanningsmeter | Sensoren in de weg waarmee vrachtwagenchauffeurs direct informatie kunnen krijgen over hun bandenspanning. |
| Hubs | Centrale opslagplaats waar goederen worden verzameld om vervolgens gebundeld vervoerd te worden. Hoort in dit overzicht met de toevoeging van slimme diensten en systemen, bijvoorbeeld om het bundelen goed te faciliteren, een app om te koppelen aan anderen, beschikbaarheid en reserveren, etc. |
| Parkeren van vrachtwagens | Parkeerplaatsen voor vrachtwagens met een slimme component zoals een app om te reserveren en/of de beschikbaarheid in te zien. |
| ADAS – Advanced Driver Assistance Systems ofwel rijhulpsystemen |
Advanced Driver Assistance Systems in verschillende categorieën:
|
| Autonoom rijden | Voertuigen die in staat zijn om zonder menselijke tussenkomst aan het verkeer deel te nemen. |
Overzicht rijhulpsystemen
voor vrachtwagens
(uit: Monitoring wegverkeergerelateerde informatiediensten en rijhulpsystemen in het vrachtverkeer 2025)
De systemen zijn hetzelfde als in 2022. De naamgeving en beschrijvingen zijn in lijn met het ADAS woordenboek.1
Waar verplichtingen staan genoemd, geldt dat voor nieuwe vrachtauto’s.
| Systeem | Omschrijving |
|---|---|
| Rijstrookassistentie waarschuwing / Lane Departure Warning system | Waarschuwt de bestuurder wanneer de rijstrook onbedoeld verlaten wordt, zonder dat de richtingaanwijzer is gebruikt. Verplicht sinds nov 2015. |
| Rijstrookassistentie stuurcorrectie / Lane Keeping Assist | Geeft stuurcorrecties en/of een waarschuwing wanneer de rijstrook onbedoeld wordt verlaten. |
| Dodehoekwaarschuwing / Blind Spot Warning |
Waarschuwt de bestuurder met een lichtsignaal, meestal in of bij de buitenspiegel, indien het voertuig inhaalt of ingehaald wordt. Verplicht sinds juli 2024. |
| Vermoeidheidswaarschuwing / Driver Drowsiness | Herkent vermoeidheid bij de bestuurder en geeft een waarschuwingssignaal of grijpt in door een gecontroleerde stop. Verplicht sinds juli 2024. |
| Botswaarschuwing / Forward Collision Warning |
Waarschuwt de bestuurder bij dreigende botsingen. |
| Achteruitrijsignalering2 | Geluidssignaal bij het achteruit rijden en parkeersensoren. |
| Geavanceerde afleidingswaarschuwing / Advanced Driver Distraction Warning | Herkent afleiding bij de bestuurder en geeft een waarschuwing. Verplicht sinds juli 2024. |
| (Standaard) Cruise Control | Biedt de mogelijkheid om de snelheid van het voertuig vast te zetten, zodat het gaspedaal losgelaten kan worden. |
| Adaptive Cruise Control | Houdt automatisch afstand tot het voorliggende voertuig en matigt snelheid als het detecteert dat het voertuig te dicht op het voorliggende voertuig komt. |
| Predictive cruise control3 | Zoals Adaptive Cruise Control, maar daarbij rekening houdend met naderende veranderingen in het hellingspercentage en bochten. |
| File-assistent / Traffic Jam Assist | Ondersteunt de bestuurder tijdens het filerijden met sturen, gas geven, remmen en het voertuig op zijn rijstrook houden. |
| Intelligente snelheidsassistent / Intelligent Speed Assistance (ISA) (waarschuwende versie) | Waarschuwt de bestuurder wanneer het voertuig de maximumsnelheid overschrijdt. Verplicht sinds juli 2024. |
| Eco-driving systeem | Een systeem dat advies geeft over zuinig rijden, bijvoorbeeld een indicator om naar een andere versnelling over te schakelen. |
| Autonoom noodremsysteem / Autonomous Emergency Braking (AEB) | Grijpt in bij gevaar door het voertuig middels een noodstop tot stilstand te laten komen. Levert bij een remactie van de bestuurder automatisch de maximale remkracht. Verplicht sinds nov 2015. |
| Stabiliteitscontrolesysteem / ESP (Electronic Stability Program) |
Reguleert het vermogen dat op een wiel wordt losgelaten. Verplicht sinds nov 2014. |
| Aanhangwagenstabiliteitsregeling | Stabiliseert de vrachtauto en aanhangwagen/oplegger in mogelijke kritieke situaties en remt preventief af. |
| Bandenspanning-controle / Tyre Pressure Monitoring System |
Monitort de bandenspanning en waarschuwt de bestuurder bij afwijkende bandendruk. Verplicht sinds juli 2024. |
| Verkeersbordherkenning / Traffic Sign Recognition |
Toont verkeersborden op een scherm in het voertuig. |
| Achteruitrijcamera / Rearview camera |
Biedt een beeld van de omgeving achter het voertuig door middel van camera’s of parkeersensoren. Verplicht sinds juli 2024. |
| Hill assistent | Helpt het voorkomen van terugrollen als het voertuig vanuit stilstand bergop moet. |
| Spiegelcamera’s | Digitale achteruitkijkspiegels met monitor in de cabine van het voertuig. |
1. https://www.adasalliantie.nl/nl/adas-alliantie-lanceert-adas-woordenboek-2025
2. Komt in deze vorm niet precies zo terug in het ADAS woordenboek.
3. Komt niet voor in het ADAS woordenboek.
Bronvermelding
| Nummer | Bron voertuigautomatisering niet per categorie | Jaartal | Website |
|---|---|---|---|
| 1 | RWS – Onderzoek rijtaakondersteunende systemen (bezit, gebruik, waardering en kennisniveau) | 2025 | Link |
| 2 | RWS – Monitor Rijtaakautomatisering (bezit, bekendheid, gebruik en kennisniveau) | 2025 | Link |
| 3 | RWS – ADAS personenauto, bestelauto en vrachtwagen Monitor (online dashboard) | 2026 | Link |
| 4 | ADAS Alliantie – ADAS woordenboek | 2025 | Link |
| 5 | RWS – Monitoring wegverkeergerelateerde informatiediensten en rijhulpsystemen in het vrachtverkeer 2025 | 2025 | Link |
| 6 | RWS – Digitalisering en automatisering in het goederenvervoer over de weg: aanbod, gebruik en effect | 2025 | Link |
| 7 | Framing automation of driving tasks: Effects on risk perception and consumers’ understanding of different levels of vehicle automation across four European countries | 2025 | Link |
| 8 | SWOV – Who is driving? A study into mode confusion | 2025 | Link |
| Nummer | Bron verkeersmanagement en informatiediensten | Jaartal | Website |
|---|---|---|---|
| 9 | RWS – Monitoring wegverkeergerelateerde informatiediensten en rijhulpsystemen in het vrachtverkeer 2025 | 2025 | Link |
| 10 | RWS – Digitalisering en automatisering in het goederenvervoer over de weg: aanbod, gebruik en effect | 2025 | Link |
| 11 | RWS – NIS Netwerk Management Informatie Systeem | 2026 | Opvraagbaar |
| Nummer | Bron mobiliteitsdiensten | Jaartal | Website |
|---|---|---|---|
| 12 | Min. I&W – Landelijk Reizigers Onderzoek 2025 | 2026 | Link |
| 13 | CROW – Dashboard Deelmobiliteit | 2026 | Link |
| 14 | CROW – Staat van de deelmobiliteit | 2025 | Link |
| 15 | Monitoring en evaluatie deelmobiliteithubs 2024 | 2025 | Link |
| 16 | Statistieken Beschikbaarheid OV-fiets | 2026 | Link |
| 17 | RVO – Duurzame Mobiliteit Databank | 2026 | Link |
| 18 | Website Natuurlijk!Deelmobiliteit | 2026 | Link |
| 19 | NS jaarverslag 2025 | 2026 | Link |
Lijst van afkortingen
|
Term |
Afkorting |
|---|---|
|
Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route |
ADR |
|
Adaptive Cruise Control |
ACC |
|
Advanced Driving assistance System |
ADAS |
|
Advanced Driver Distraction Warning |
ADDW |
|
Automated Driving Systems |
ADS |
|
Antiblokkeersysteem |
ABS |
|
Anti-lock Breaking System |
ABS |
|
Assisted Parking |
AP |
|
Autonomous Emergency Braking |
AEB |
|
Autonomous Emergency Steering |
AES |
|
Blind Spot Warning |
BSW |
|
Business-to-consumer autodelen |
B2C |
|
Cruise Control |
CC |
|
Driver Control Assistance System |
DCAS |
|
Driver Drowsiness and Attention Warning |
DDAW |
|
Dynamisch RouteInformatiePaneel |
DRIP |
|
Dynamisch Verkeersmanagement |
DVM |
|
Electronic Stability Program |
ESP |
|
Elektrisch voertuig |
EV |
|
Emergency Lane Keeping |
ELKS |
|
Fleet Management System |
FMS |
|
Forward Collision Warning |
FCW |
|
General Safety Regulation |
GSR |
|
Geografisch Routeinformatiepaneel |
GRIP |
|
Hub is een overslagpunt voor goederen |
HUB |
|
Intelligent Speed Assistance |
ISA |
|
Intelligente Verkeersregelinstallatie |
iVRI |
|
Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid |
KiM |
|
Kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer, vervoer, werk en veiligheid |
CROW |
|
Landelijk Reizigers Onderzoek |
LRO |
|
Lane Centering |
LC |
|
Lane Departure Warning |
LDW |
|
Lane Keep Assist |
LKA |
|
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat |
Min I&W |
|
Mobility as a Service |
MaaS |
|
Motorway Traffic Management |
MTM |
|
Nationaal Dataportaal Wegverkeer |
NDW |
|
Nationaal Toegangspunt Mobiliteit |
NTM |
|
Original Equipment Manufacturer |
OEM |
|
Peer-to-peer autodelen |
P2P |
|
Rear Collision Warning |
RCW |
|
Rearview Camera |
RC |
|
Remote Control Parking |
RCP |
|
Rijkswaterstaat |
RWS |
|
Society of Automotive Engineers niveaus |
SAE-level |
|
Speed Control Function |
SCF |
|
Speed Limit Information Function |
SLIF |
|
Stichting Wetenschappelijk Onderzoek |
SWOV |
|
Toerit DoseerInstallatie |
TDI |
|
Traffic Sign Recognition |
TSR |
|
Transport Management System |
TMS |
|
Urban Data Acces Platform |
UDAP |
|
Verkeersmanagement |
VM |
|
Verkeersmanagement voor routeadvies |
VM-IVRA |
|
Weigh in motion |
WIM |
|
Zero Emission |
ZE |